Naar de inhoud

Saint Polois

Les habitants vous parlent

Hoe technologie ons dagelijks leven verandert en het gebruik van morgen vormgeeft

In juni 2025 had volgens de digitale barometer van Crédoc 48% van de Fransen van 12 jaar en ouder generatieve AI gebruikt…

Femme utilisant un panneau domotique connecté dans un bureau à domicile moderne, illustrant la transformation numérique du quotidien
5 min leestijd

In juni 2025 had 48 % van de Fransen van 12 jaar en ouder generatieve AI gebruikt in de loop van het jaar, tegenover 20 % in 2023, volgens de barometer voor digitale technologie van Crédoc.

Deze snelle groei vertelt niet het hele verhaal: in hetzelfde onderzoek gaf 18 % van de gebruikers aan dat een platform dat ze al gebruikten hun een functie voor generatieve AI had opgedrongen, zonder dat ze daar zelf om hadden gevraagd. De technologie speelt niet langer alleen in op uitgesproken behoeften. Ze verandert digitale gewoonten nog voordat gebruikers een keuze maken.

Gebruik van generatieve AI in Frankrijk: minder spontaan dan het lijkt

De stijging van 20 % naar 48 % gebruikers in twee jaar wekt de indruk van massale adoptie. Toch blijven de verschillen groot: jongeren gebruiken generatieve AI veel vaker dan oudere groepen, en ook het opleidingsniveau en beroep hebben een sterke invloed op de gebruiksfrequentie.

Vooral het aandeel door platforms gestimuleerd gebruik valt op. Wanneer een zoekmachine, berichtenapp of sociaal netwerk generatieve AI in de interface integreert, hebben gebruikers niet altijd door dat ze die gebruiken. 18 % van de gebruikers heeft niet zelf gekozen voor de AI-functie die ze gebruiken: die was er gewoon, standaard ingeschakeld.

Dit mechanisme roept een vraag op die zelden aan bod komt in gesprekken over de digitale transformatie. Meet het gebruik een werkelijke behoefte, of laat het vooral zien hoe platforms een functie noodzakelijk kunnen maken door die simpelweg in de interface op te nemen? De berichtgeving van technovox.fr helpt beter te begrijpen hoe deze technologische ontwikkelingen hun weg vinden naar het dagelijks leven.

Man raadpleegt in een modern station een realtime-app voor vervoer, tegenover een autonome shuttle; symbool voor de stedelijke mobiliteit van de toekomst

Wie bepaalt het digitale gebruik van morgen: gebruikers of platforms?

Wanneer AI-functies standaard in bestaande diensten worden geïntegreerd, vervaagt de grens tussen vrijwillige adoptie en passieve blootstelling. Een gebruiker van een berichtenapp die automatisch gegenereerde antwoordsuggesties ziet verschijnen, heeft daar niet om gevraagd. Uiteindelijk gebruikt die ze toch, omdat de knop er is, op de juiste plek en op het juiste moment.

Dit patroon is niet nieuw. Sociale netwerken deden hetzelfde met algoritmische feeds, die de chronologische weergave vervingen zonder gebruikers daar vooraf over te raadplegen. Het verschil met generatieve AI zit in de omvang van de verandering: niet alleen de volgorde van de weergave verandert, maar ook de inhoud zelf die aan gebruikers wordt voorgesteld.

De rol van interfaceontwerp bij adoptie

Ontwerpkeuzes sturen gedrag. Een functie die standaard is ingeschakeld, wordt door de meerderheid gebruikt, terwijl een functie die handmatig moet worden geactiveerd marginaal blijft. Deze bias, die in de cognitieve ergonomie is gedocumenteerd, krijgt een nieuwe dimensie wanneer het gaat om tools die namens de gebruiker teksten kunnen schrijven, samenvatten of herformuleren.

De standaardinstellingen bepalen het gebruik sterker dan de uitgesproken behoefte. Platforms die generatieve AI uitrollen met een opt-out (handmatig uitschakelen vereist) in plaats van een opt-in (vrijwillig inschakelen), creëren automatisch hoge adoptiecijfers, zonder dat die op een bewuste keuze wijzen.

Europese AI-verordening: transparantieverplichtingen vanaf augustus 2026

De Europese AI-verordening (AI Act) introduceert vanaf 2 augustus 2026 concrete verplichtingen die rechtstreeks van invloed zijn op het dagelijks gebruik:

  • Bepaalde interacties met AI moeten aan gebruikers worden gemeld, zodat ze weten wanneer ze met een geautomatiseerd systeem communiceren en niet met een mens.
  • Bepaalde door AI gegenereerde of gemanipuleerde content moet duidelijk worden gelabeld, met name afbeeldingen, video’s en teksten die het publiek kunnen misleiden.
  • Aanbieders van AI-systemen voor algemene doeleinden moeten de mogelijkheden en beperkingen van hun modellen documenteren, zodat externe controle mogelijk wordt.

Deze verplichtingen treden op 2 augustus 2026 in werking. De toepassing ervan zal veranderen hoe digitale content wordt weergegeven in nieuwsfeeds, zoekmachines en communicatietools. Voor gebruikers is dit de eerste keer dat een Europees regelgevingskader verplicht stelt zichtbaar te maken wat tot nu toe door het ontwerp onzichtbaar bleef.

De werkelijke impact van deze maatregelen hangt af van de uitvoering. Wereldwijde platforms zullen hun interfaces voor de Europese markt moeten aanpassen. Dat vereist technische en economische afwegingen waarvan de uitkomst nog niet bekend is.

Twee tieners gebruiken een augmentedrealitybril en een tablet om te studeren in een moderne schoolbibliotheek, als beeld van digitaal onderwijs in de toekomst

Energieverbruik van data: de materiële kosten van digitaal gebruik

De digitale transformatie van het dagelijks leven steunt op fysieke infrastructuur die voor eindgebruikers grotendeels onzichtbaar blijft. Datacenters in Frankrijk verbruiken ongeveer 10 TWh elektriciteit per jaar, oftewel 2,2 % van het nationale verbruik, volgens cijfers van ADEME. Een deel van de diensten die in Frankrijk worden gebruikt, draait op datacenters in het buitenland. De werkelijke voetafdruk van het gebruik reikt dus verder dan de nationale infrastructuur.

Lokale spanningen rond datacenters

Plannen voor datacenters hebben in Frankrijk tot protesten geleid, onder meer vanwege hun locatie en grondstoffenverbruik. Deze mobilisaties laten zien dat de digitalisering van het dagelijks leven niet alleen om apps en interfaces draait. Het is ook een kwestie van ruimtelijke ordening, toegang tot water en elektriciteit en de inpassing in bestaande activiteiten.

De digitale transformatie heeft materiële kosten die door de interfaces onzichtbaar blijven. Een spraakassistent die binnen een seconde antwoord geeft, maakt gebruik van servers, koeling en energie. De kloof tussen het ogenschijnlijk lichte gebruik en de zware infrastructuur die het mogelijk maakt, is een blinde vlek in ons gezamenlijke begrip van technologie in het dagelijks leven.

Technologie en dagelijks leven: wat adoptiecijfers niet vertellen

Gebruiksstatistieken meten wat er wordt gebruikt, niet waarom of hoe. Een adoptiepercentage van 48 % voor generatieve AI maakt geen onderscheid tussen iemand die actief prompts schrijft en iemand die zonder erbij na te denken op een automatische suggestie klikt.

Dat onderscheid is belangrijk om het gebruik van morgen te voorspellen. Als de adoptie grotendeels passief is, zullen de functies die ingeburgerd raken vooral de functies zijn die platforms standaard integreren, niet de functies waar gebruikers om vragen. De toekomst van digitaal gebruik wordt net zo goed bepaald door standaardinstellingen als door technische innovatie.

De Europese AI-verordening, de door Crédoc gemeten veranderingen in gedrag en de spanningen rond infrastructuur schetsen een beeld waarin technologie het dagelijks leven verandert volgens mechanismen waar de gebruikers zelf maar deels invloed op hebben. De vraag is niet langer óf technologie ons leven verandert, maar wie bepaalt hoe die verandering eruitziet.

Hoe technologie ons dagelijks leven verandert en het gebruik van morgen vormgeeft